Fundacja Historia Galeria Sponsoring Kontakt Linki
		Historia obiektu | Historia projektu HISTORIA PROJEKTU  08/2009 W dniu 29 lipca 2009 r. w Muzeum im. Jana Gotfryda Herdera w Morągu, Oddziale Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, miało miejsce przekazanie w depozyt przez Polsko-Niemiecką Fundację Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Warmii z siedzibą w Warszawie zakupionego przez nią portretu Karola Ludwika Aleksandra (1758-1838) hrabiego zu Dohny z Gładysz, w celu udostępnienia tego - zaginionego po roku 1945 dzieła - publiczności muzealnej. W dotychczasowej ocenie specjalistów portret, o którym mowa namalowany został przez pracującego dla rodziny Dohnów artystę C. F. Wessela w podobnym czasie, co sygnowany przez niego w roku 1767 portret starszej siostry Karola - Amalii Luizy Karoliny (1753—1828) hrabianki zu Dohna także z Gładysz, prezentowany (od lat) w Muzeum w Morągu. Zdjęcia: Moment przekazania obrazu kierowniczce Muzeum w Morągu przez członka rady naszej Fundacji.  03/2009 Z prawdziwą satysfakcją informujemy wszystkich przyjaciół i sponsorów Fundacji, że w marcu udało się nam wykupić z rąk prywatnych portret czwartego ordynata Gładyszy - hrabiego Karola Ludwika Aleksandra Dohny (1758 - 1838). O obrazie tym informowaliśmy już Państwa uprzednio, w styczniu tego roku. Zgodnie z opinią rzeczoznawców mamy do czynienia z obrazem namalowanym ok. roku 1767, autorstwa (wschodnio-) pruskiego malarza nazwiskiem C. F. Wessel. W Muzeum w Morągu eksponowane są dwa sygnowane przez tego artystę portrety: pierwszy ("Pinx. par C. F. Wessel") Karola Ludwika Dohny z Markowa (1739 - 1813), i drugi ("Peint. 1767 per C. F. Wessel") Amalii Luizy Karoliny Dohny z Gładyszy (1753 - 1828), który najprawdopodobniej powstał razem z portretem jej młodszego brata Karola Ludwika Aleksandra Dohny (1758 - 1838). Obraz zostanie teraz poddany dalszym badaniom specjalistycznym i niezbędnej konserwacji, a także umieszczony w stosownej do epoki jego powstania ramie. Fundacja prowadzi teraz rozmowy w sprawie możliwości tymczasowego wystawienia tego portretu w Muzeum w Morągu. Na zakup portretu Fundacja zaciągnęła kredyt do spłaty w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Fundacja zwraca się niniejszym do Państwa z gorącą prośbą o darowizny na ten cel, za które z góry Państwu dziękujemy (link do konta bankowego Fundacji). Koszty zakupu i konserwacji obrazu wyniosą około 40.000 zł (ok. 9.000 €). Pochodzenie portretu nie jest jeszcze pewne. Najprawdopodobniej jednak pochodzi on z Gładyszy.  01/2009 Od osoby, która pragnie pozostać anonimową, otrzymaliśmy w grudniu 2008 r. zdjęcie portretu hrabiego Karola Ludwika Aleksandra zu Dohny (1758-1838), czwartego (1781-1838) ordynata Gładyszy. Oryginał obrazu znajduje się aktualnie w rękach prywatnych. Niejasne jest, czy obraz pochodzi z pałacu w Gładyszach, czy może z innej kolekcji. Byłoby pomocnym, gdyby ktoś z Państwa potrafił zidentyfikować miejsce pochodzenia obrazu. Zarząd Fundacji rozważa możliwość zakupu portretu, w celu zainicjowania kolekcji resztek rozproszonego po styczniu 1945 r. inwentarza pałacu w Gładyszach. Zdjęcia: Portret; - ostatnie jesień i zima w Gładyszach były szczególnie piękne.  09/2008 Wiosną tego roku zlikwidowano ostatnią, istniejącą jeszcze samowolę budowlaną na terenie obiektu - dwa chlewy zasłaniające widok na pałac od strony południowo-wschodniej. Stało się to możliwe dopiero po sygnalizowanym już wcześniej odzyskaniu drogą wykupu fragmentów parku odłączonych od niego w przeszłości (po roku 1945). Otwarta została oś główna parku w kierunku południowo-zachodnim. Pełne jej odtworzenie stanie się możliwe dopiero po całkowitym uporządkowaniu i odpowiednim ukształtowaniu parku wzdłuż tej osi. Pragniemy tą drogą wyrazić podziękowanie zarówno Fundacji BRE Banku ( http://www.brebank.pl/fundacjabrebanku) za przekazaną na cele naszej Fundacji darowiznę w kwocie zł 5 000, przeznaczoną na dalsze finansowanie porządkowania parku w Gładyszach, jak też i tym wszystkim osobom, które w bieżącym roku spowodowały przekazanie na cele Fundacji kwot w wysokości 1% zapłaconych przez siebie podatków za rok 2007. Łącznie z tego źródła otrzymaliśmy ok. 10.000 PLN. Dziękujemy ! W lecie tego roku przekazaliśmy do wybranych muzeów i hoteli na terenie dzisiejszej Warmii i Mazur wydaną w łącznym nakładzie 16 000 sztuk czterostronicową ulotkę informacyjną o obiekcie w Gładyszach. Na pisemną prośbę zainteresowanych przekażemy te ulotki wszelkim dalszym osobom i instytucjom. Zdjęcia: Widok osi głównej parku w kierunku południowo-zachodnim (zdjęcie lewe). Obecny widok ruin pałac z kierunku południowo-wschodniego - w głębi ruiny wozowni i stajni (zdjęcie prawe). 11/2007 W dniach 16 i 17 listopada 2007 r. członkowie rady Fundacji, panowie Andrzej Urban i Maciej Urban oraz berliński historyk sztuki, pan dr Guido Hinterkeuser wizytowali państwa Elżbietę (z rodu burgrabiów i hrabiów zu Dohna-Schlodien) i Wilhelma Dreischhoff w Recklinghausen. Celem wizyty było wzajemne poznanie się i uzyskanie, od jednej z ostatnich żyjących mieszkanek pałacu w Gładyszach, wszystkich możliwych jeszcze do uzyskania informacji dotyczących tego obiektu. Dysponujemy trwającym wiele godzin nagraniem magnetofonowym z tego spotkania. 09/2007 W dniu 18 września 2007 r. Gładysze wizytował pan dr Peter Schabe (Deutsch-Polnische Stiftung Kulturpflege und Denkmalschutz, Görlitz), któremu towarzyszyli: pan prof. dr Andrzej Tomaszewski (Politechnika Warszawska, Wydział Architektury - kierownik Zakładu Konserwacji Zabytków), pan prof. dr Christopher Herrmann (Uniwersytet Gdański, Instytut Historii, Zakład Historii Sztuki) i pan dr Eugeniusz Gorczyca (Polsko-Niemiecka Fundacja Ochrony Zabytków Kultury, Warszawa), a także: pan mgr Mirosław Jonakowski (Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, Olsztyn - kierownik delegatury w Elblągu) oraz pan dr Andrzej Rzempołuch (Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie). Fundację reprezentowali panowie: Maciej Urban - fundator i Andrzej Urban - członek rady Fundacji.  05-06/2007 Przystąpiliśmy do intensywnego porządkowania odzyskanych drogą wykupu fragmentów parku odłączonych w przeszłości z jego części południowo-wschodniej (od strony obecnego wjazdu). Znajdujące się tam, zbudowane kosztem zburzonej w przeszłości kuchni przypałacowej, prowizoryczne zabudowania gospodarcze zostaną zburzone przy jednoczesnym odtworzeniu przebiegającej tamtędy historycznej fosy okalającej obiekt w przeszłości. Zdjęcia: Na terenie odzyskanego drogą wykupu fragmentu parku znajdują się ruiny jednego z przypałacowych budynków gospodarczych (dom słuzby), który dawniej sąsiadował bezpośrednio z nieistniejącą obecnie (zburzoną samowolnie) kuchnią przypałacową (zdjęcie dolne, w kolumnie pierwszej). Kosztem zburzonej wówczas kuchni wybudowano dwa chlewy (zdjęcie dolne w kolumnie drugiej), przeznaczone obecnie do niezwłocznego wyburzenia. 04/2007 W połowie kwietnia, na murach ruin znajdującego się w posiadaniu Fundacji obiektu w Gładyszach wywiesiliśmy dwa nowe bannery, w językach polskim i niemieckim, informujące turystów zwiedzających zabytek o zbiórce darowizn na rzecz pełnej jego odbudowy w przyszłości. Większość turystów, na pamiątkę pobytu w Gładyszach zaczęła także otrzymywać, miniatury bannerów, o których mowa, w formie czterostronicowych kolorowych folderów z informacjami o obiekcie i Fundacji. Na skutek podjętej akcji nie trzeba było długo czekać. Pierwszym, który wpłacając € 50 odpowiedział na nasz apel już w dniu 18.04.2007 był Pan Dr. Kilian Heck z Niemiec - serdecznie dziękujemy! (do publikacji bliższych danych darczyncy nie zostaliśmy upoważnieni  02-03/2007 Ubiegłej zimy, podobnie jak miało to miejsce przed rokiem (vide 04/2006), zrealizowano drugą faza wycinki samosiewów w parku, zaniedbanym od lat ponad 50. Kolejną fazę wycinki tych samosiewów zaplanowano na zimę 2007/2008. Działania te będą kontynuowane, aż pojawi się możliwość pełnego odtworzenia parku w jego pierwotnym wyglądzie. Istotnym elementem parku jest jego system wodny: fosa otaczająca park i stawy na jego terenie; odtworzenie systemu wodnego jest warunkiem rewitalizacji parku jako całości. Z satysfakcją informujemy, że Fundacji udało się odzyskać, drogą wykupu, dalsze jeszcze, odłączone w przeszłości, części parku, które mają znaczenie dla funkcjonowania obiektu. Te, nieliczne części, które jeszcze pozostały nie mają już znaczenia dla funkcjonowania całości, po odbudowie obiektu. Został opracowany pokaz ukazujący w skrócie historię obiektu oraz niektóre ze zrealizowanych dotychczas prac wstępnych, warunkujących zamierzoną odbudowę obiektu. Pokaz tworzą trzy prezentacje (PowerPoint), na które składa się ok. 200 przeźroczy. Pokaz można odtwarzać na każdym komputerze PC z napędem CD. Płyta z pokazem jest przesyłana w podziękowaniu wszystkim wspierającym Fundację, którzy na realizowane przez nią cele prześlą na jej konto kwotę co najmniej € 100 lub zł 400. Zdjęcia: Zima jeszcze trwa. System wodny jest wypełniony wodą po brzegi. Niestety, stare i chore drzewa w ucierpiały w tej zimy bardzo; ich stan wymaga szybkiej interwencji; straty w drzewostanie parku, szczególnie dotyczy to drzew wiekowych, mogą się z roku na rok nasilać. 10/2006 Informujemy Państwa, że rachunki bankowe Fundacji od października b. r. prowadzi Deutsche Bank S. A.  09/2006 Członkowie rady Fundacji, panowie Maciej Urban i Andrzej Urban wzięli udział w XIII Konferencji Grupy Roboczej Polskich i Niemieckich Historyków Sztuki i Konserwatorów Zabytków, organizowanej na przemian w Polsce i w Niemczech. W tym roku Konferencję zorganizował Deutsches Polen-Institut (Niemiecki Instytut Spraw Polskich) w Darmstadt przy współudziale Herder-Institut (Instytutu im. Herdera) w Marburgu - w dniach od 27 września do 1 października 2006 r. Pan Andrzej Urban przedstawił uczestnikom komunikat "O założeniach i warunkach odbudowy obiektu parkowo-pałacowego w Gładyszach (Schlodien), jednej z siedzib rodu Dohnów". Oddźwięk, jaki komunikat wywołał sprawił przyjemność inicjatorom Fundacji. Komunikat, o którym mowa (w rozszerzonej formie), przedstawiony został także na spotkaniu zaproszonych gości i przyjaciół inicjatorów Fundacji w Chopin-Gesellschaft in der Bundesrepublik Deutschland (Ogólnoniemieckie Towarzystwio Chopinowskie) w Darmstadt. Planowanego przy tej okazji, ważnego dla celów projektowanej odbudowy Pałacu w Gładyszach, kontaktu z członkami rodu Dohna, z przyczyn nie zależnych od organizatorów, nie udało się zrealizować. Zdjęcie: Pan Andrzej Urban w czasie prezentacji komunikatu w miejscu Konferencji 08/2006 W dniu 3 sierpnia gościł w Gładyszach z wizytą Graf Fabian zu Dohna, wykazujący wielkie zainteresowanie projektowaną odbudową pałacu i wszystkimi pracami, które do tego celu zmierzają. 06/2006 Wiosna, która w tym roku przyszła z dużym opóźnieniem, unaoczniła rozmiar prac porządkowych przeprowadzonych w parku w zimie. Park odzyskał "przestrzeń" i zaczął - przynajmniej w części - tracić dziki charakter. Wycinka samosiewów celowo nie była zbyt intensywna, aby nie zmienić w sposób nagły warunków w których rosną stare, cenne i piękne drzewa. W dniach od 11 do13 czerwca w Gładyszach gościli: - z Berlina: p. dr Guido Hinterkeuser, autor liczącej ponad 500 stron książki o przebudowie w roku 1700 Zamku Berlińskiego przez Andreas'a Schlüter'a (Das Berliner Schloss - przebudowa przez Andreas' Schlüter'a, Siedler Verlag, Berlin, 2003), jak też wielu innych wartościowych publikacji z zakresu historii sztuki i konserwacji zabytków, - z Monachium: p. Franz-Anton Freiherr v. Ketteler z małżonką Elizabeth, spędzający znowu wakacje na Warmii, którzy z wielkim zainteresowaniem odnieśli się do przedstawionych im działań Fundacji związanych z planowaną odbudową obiektu w Gładyszach, deklarując swoją cenną pomoc w zakresie im dostępnym. 05/2006 W dniu 4. maja 2006 r. Fundacja uzyskała status organizacji pożytku publicznego. Uzyskanie tego statusu przez Fundację umożliwi sponsorom odpisywanie od ich dochodów przed opodatkowaniem kwot darowizn dokonanych na cele statutowe Fundacji. Powinno to wpłynąć korzystnie na możliwości finansowe Fundacji w zakresie realizacji jej celów.  04/2006 W zimie zakończono pierwszą fazę zaplanowanej wcześniej wycinki samosiewów w parku, rozsianych tam i dziko wyrosłych po roku 1945, przede wszystkim na miejscu zamarzniętych w tym czasie stawów. Pokazują to załączone zdjęcia. W ten sposób stare i piękne drzewa odzyskały, chociaż jeszcze nie w pełni, należną im perspektywę. Następna faza wycinki takich samosiewów nastąpi w zimie 2006/2007. Zdjęcia: I znowu wiosna...  11/2005 Projekt zabezpieczenia i restauracji wybranych obiektów systemu hydrologicznego parku. Zakończenie prac nad inwentaryzacją architektoniczną pałacu. Zlecenie wykonania wstępnej kalkulacji kosztów odbudowy. Zdjęcia: Idzie zima!  10/2005 Dalsza wycinka drzew wokół pałacu i przed jego frontem, na miejscu dawniej istniejącego i zdewastowanego obecnie stawu. Inwentaryzacja systemu hydrologicznego obiektu. Nabycie prawa własności do fragmentu parku, na styku stawu, przed frontem pałacu, z drogą prowadzącą przez wieś. Zdjęcia: Pałac, jego wnętrza i otoczenie, po wykonaniu wstępnych prac porządkowych i technicznych. Część piwnic jest niedostępna z powodu braku pewności, co do ich stanu. Poziom gruzowiska, wewnątrz pałacu, sięgał wysokości bliskiej 1 m.; trudnym do zdefiniowania przypadkiem, jeden z obecnych mieszkańców Gładyszy, przybyłych tu po roku 1945 (ostatnie zdjęcie), który nadzorował liczne prowadzone tu prace, nosi nazwisko Werner(!) - nazwisko właścicieli Gładyszy, którzy w roku 1645 sprzedali posiadłość rodzinie Dohnów.  09/2005 Pałac i jego otoczenie oczyszczone i przygotowane do badań i pomiarów oraz do inwentaryzacji architektonicznej. Zdjęcia: Wywóz resztek gruzu w celu przechowania go na terenie parku.  08/2005 Zlecenie wykonania inwentaryzacji architektonicznej i konstruktorskiej pałacu. Zdjęcia: Z wnętrza pałacu i jego najbliższego otoczenia usunięto wycięte drzewa i krzaki. Gruz z wnętrza, po starannym jego przebraniu, wyniesiono na zewnątrz, w celu wywiezienia i zmagazynowania go, w stosownym miejscu, na terenie parku. 07/2005 Zlecenie i realizacja wycinki drzew i krzaków, które wyrosły wewnątrz i wokół pałacu i innych budowli po nich pożarach. Zlecenie i realizacja sortowania i usuwania gruzu z ruin pałacu i innych budowli.  06/2005 Inwentaryzacja dendronologiczna parku w celu ustalenia gatunków, stanu i liczebności drzew i krzewów oraz rodzaju i zakresu prac zabezpieczających i konserwacyjnych. Zdjęcia: Początek prac porządkowych terenu wokół pałacu i w jego wnętrzach.  05/2005 Utworzenie aktem notarialnym Polsko-Niemieckiej Fundacji Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Warmii. Rejestracja sądowa Fundacji. Dalsza inwentaryzacja fotograficzna stanu aktualnego parku i pałacu w Gładyszach. Zdjęcia: W okresie 20. lat od pożaru w roku 1985, wokół pałacu, na jego murach i na gruzach wewnątrz, wyrosły grube drzewa i gęste krzaki, które niezależnie od warunków atmosferycznych, były powodem bardzo szybkiej dewastację obiektu. Niezwłoczne usunięcie drzew i gruzu z wnętrza pałacu było podstawowym warunkiem myśli o jego ewentualnej odbudowie. 04/2005 Przeniesienie posiadania zespołu pałacowo-parkowego w Gładyszach. Nawiązanie kontaktów z biurem konserwatora zabytków w Elblągu. Gromadzenie dokumentacji historycznej i technicznej, w tym inwentaryzacji fotogrametrycznej wnętrz pałacu. Wstępna dokumentacja fotograficzna zespołu pałacowo-parkowego. Ustalenie planu prac zmierzających do uporządkowania terenu. 03/2005 Koncepcja powołania do życia fundacji, której celem byłaby ochrona dziedzictwa kulturowego Warmii, ze szczególnym uwzględnieniem zespołu pałacowo-parkowego w Gładyszach. Opracowanie projektu statutu fundacji. Negocjacje w sprawie uzyskania praw do dysponowania nieruchomością w Gładyszach.  1985 Zdjęcia: Pałac w Gładyszach - rok 1985. Widok pałacu i niektórych zabudowań towarzyszących (stajnia i oranżeria) przed ostatecznym zniszczeniem w pożarze.  1930 Zdjęcia: Pałac w Gładyszach ok. 1930 (zdjęcie). Widok od ogrodu.  1830 Zdjęcia: Pałac w Gładyszach ok. 1830 (Litografia A. Duncker'a). Widok od ogrodu (wzdłuż osi z południowego-zachodu na północny wschód) z prawej strony pałacu, w głębi za drzewami, widoczny łącznik prowadzący do oranżerii . Mostek, na pierwszym planie, nigdy nie istniał (umieściła go tam wyobraźnia artysty).  DO GÓRY